پژوهشگر را تشکيل مي‌دهد (سرمد و همکاران، 1386). هنگامي که پژوهشگر دقيقاً مي‌داند در پي چيست و چگونه بايد متغير هاي خود را اندازه گيري کند پرسشنامه ابزاري کارآمد براي گردآوري اطلاعات به شمار مي‌رود. اجراي هم زمان پرسشنامه براي گروه بزرگي از افراد در مقايسه با مصاحبه هم کم هزينه‌تر و هم سريع‌تر است و اجراي آن به مهارت‌هاي کمتري نياز دارد (خاکي، 1379).
سوالات پرسشنامه بر اساس تحقيق سيردشموخ و همکاران در سال 2002 طراحي شده است. پرسشنامه اين تحقيق شامل 5 سوال عمومي و 28 سؤال تخصصي در 4 مجموعه سوال است که از مقياس پنج امتيازي جهت سنجش نظرات پاسخ دهندگان تحقيق استفاده گرديد. سهم هر يک از مؤلفه ها و زير سازه‌هاي آن به شرح جدول ( 3-1) است.
جدول 3- 3) ترکيب سوالات پرسشنامه
رديف
متغيرهاي مورد بررسي
شماره سؤالات در پرسشنامه
منبع سوالات پرسشنامه
1
قابليت اعتماد کارکنان (بعد شايستگي)
3-1
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
2
قابليت اعتماد کارکنان (بعد خيرخواهي)
6-4
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
3
قابليت اعتماد کارکنان (بعد گرايش حل مشکل)
9-7
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
4
قابليت در سياست‌ها و عملکردهاي مديريتي(بعد شايستگي)
11-10
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
5
قابليت در سياست‌ها و عملکردهاي مديريتي(بعد خيرخواهي)
14-12
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
6
قابليت در سياست‌ها و عملکردهاي مديريتي(بعد گرايش حل مشکل)
16-15
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
7
اعتـماد در کارکنان عملياتي
20-17
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
8
اعتـماد در سياست‌ها و عملکردهاي مديريت
24-21
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
9
وفــاداري
28-25
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
3-7) روايي و پايايي پرسشنامه
ترديدي نيست که هر چه ابزار مورد استفاده در مطالعه توانايي و قابليت بيشتري را در جمع آوري داده‌ها داشته باشد از ضمانت بالاتري برخوردار بوده و استناد به داده‌هاي حاصله از آن با قابليت اتکا بيشتري همراه خواهد بود.از اين رو کسب اطمينان از توانايي و صحت ابزار از اهميت فراواني برخوردار است. دو معيار عمده براي آزمون صحت و خوب بودن سنجه‌ها، روايي53 و پايايي54 است. به طور كلي روايي و پايايي، دقت علمي کاربردي در بررسي پژوهشي را تصديق و تأييد مي‌کند (دانايي فرد و ديگران، 1383، ص311).
3-7-1) روايي
مقصود از روايي اين است که ابزار تهيه شده تا چه حدي مفهوم خاص مورد نظر را اندازه مي‌گيرد. به بيان ديگر روايي به ما مي‌گويد آيا مفهوم واقعي را اندازه مي‌گيريم (سکاران، 1380). موضوع روايي از آن جهت اهميت دارد که اندازه گيري نامناسب و ناکافي مي‌تواند هر پژوهش علمي را بي ارزش و ناروا سازد.
3-7-2) پايايي
قابليت اعتماد (پايايي) يکي از ويژگي‌هاي فني ابزار اندازه گيري است. مفهوم ياد شده با اين امر سروکار دارد که ابزار اندازه گيري در شرايط يکسان تا چه اندازه نتايج يکساني به دست مي‌دهد (سرمد و همکاران، 1386). پايايي يک سنجه، ثبات و سازگاري مفهوم مورد سنجش را نشان مي‌دهد و به ارزيابي “درستي و خوب بودن” يک سنجه کمک مي‌کند (دانايي فرد و همکاران، 1383).
براي محاسبه ضريب پايايي شيوه‌هاي مختلفي به كار برده مي‌شود كه سنجش ضريب پايايي كرونباخ يكي از آن روش‌ها به شمار مي‌رود. كرونباخ مبدأ اين روش سنجش پايايي است. اين روش به ثبات دروني اشاره دارد و اجزاء يا سوال‌هاي آزمون براي تعيين ضريب پايايي آزمون به كار بسته مي‌شوند. اين مقدار آماري معرف تجانس ابزار اندازه گيري است. يعني آنكه سوال‌هاي مختلف تا چه حد از نظر اندازه گيري جنبه‌هاي يك متغير با كيفيت واحد ، يكديگر را كامل مي‌کنند (عباس زادگان و فتوت، 1384).
ضريب آلفاي کرونباخ عددي است بين صفر و يک، مقادير آلفاي کمتر از 6/. نشان دهنده پايايي ضعيف، دامنه 7/. پاياني قابل قبول و بيش از 8/. پايايي خوب است (سکاران، 1380).
در اين تحقيق پس از توزيع و جمع آوري تعداد 30(بيش از20 درصد از جامعه آماري) پرسشنامه به عنوان پيش نمونه از بين شرکت‌هاي بيمه، براي سنجش پايايي پرسشنامه تحقيق از روش آلفاي كرونباخ استفاده شده كه اين ضريب با استفاده از نرم‌افزار19 spssسنجيده شده است.
با توجه به جداول خروجي نرم‌افزار spss19 كه در ضميمه شماره 1 آورده شده است.

جدول 3- 4) جدول پايايي مربوط به سوال‌هاي پرسشنامه
رديف
متغيــرها
ضريب آلفاي کرونـبــــاخ
1
قابليت اعتماد کارکنان (بعد شايستگي)
877/0
2
قابليت اعتماد کارکنان (بعد خيرخواهي)
911/0
3
قابليت اعتماد کارکنان (بعد گرايش حل مشکل)
862/0
4
قابليت در سياست‌ها و عملکردهاي مديريتي(بعد شايستگي)
815/0
5
قابليت در سياست‌ها و عملکردهاي مديريتي(بعد خيرخواهي)
942/0
6
اعتـماد در کارکنان عملياتي
946/0
7
اعتـماد در سياست‌ها و عملکردهاي مديريت
907/0
8
وفــاداري
877/0
3-8) تجزيه و تحليل و تفسير داده‌ها
پس از جمع آوري داده‌ها و اطلاعات، محقق بايد داده‌هاي خام را به اطلاعات مورد نياز خود تبديل نمايد و آن‌ها را مورد تجزيه و تحليل و نهايتاً تفسير قرار دهد. ” تحليل ” به معناي طبقه بندي، تنظيم، پردازش، دست‌کاري و خلاصه کردن داده‌ها جهت يافتن پاسخي براي پرسش‌هاي پژوهش است. هدف از تحليل، تقليل داده‌ها به شکل قابل فهم و تفسير است. به نحوي که بتوان روابط متغيرهاي گوناگون مرتبط با مسئله پژوهش را مورد مطالعه قرار داد(خاکي،
1384).
در تفسير کردن داده‌ها با توجه به نتايج تحليل , استنباط هايي پيرامون روابط مطالعه شده در پژوهش انجام مي‌گيرد و درباره اين تفسيرها نتيجه گيري هايي به عمل مي‌آيد. پژوهشگري که نتايج پژوهش را تفسير مي‌کند در جستجوي معاني و کاربردهاي آن است(کرلينگر , 1376).
* مراحل مدل معادلات ساختاري
فرآيندهاي تجزيه و تحليل ساختارهاي كوواريانس شامل يك سري گام‌هايي است؛ كه به محقق توصيه مي‌شود كه حتماً به صورت متوالي اين گام‌ها را انجام دهد. اين گام‌ها عبارتند از:
1. بيان مدل
2. تخمين مدل
3. اصلاح مدل
4. آزمون فرضيه
5. تفسير مدل
6. ابلاغ يا نوشتن گزارش تحقيقاتي(شمس،1386)
در هر گام محقق بايد در مورد موارد زير تصميماتي را اتخاذ كند.
1. مدل چگونه ساخته شود؟
2. چه شاخص‌ها و چه تعداد شاخص براي متغيرهاي مكنون مورد نياز است؟
3. چگونه مي‌بايستي خطاهاي اندازه گيري را به طور جداگانه اداره نمود؟
4. چه مقدار نمونه براي تخمين مدل مورد نياز است؟
5. از چه نوع ماتريسي استفاده شود؟
در ذيل سعي مي‌شود هر يك از مراحل به تفضيل شرح داده شود.
مرحلة بيان مدل: مدل معادلات ساختاري با بيان مدلي كه مي‌خواهد تخمين زده شود، شروع مي‌شود. در ساده‌ترين سطح، مدل يك عبارت آماري دربارة روابط ميان متغيرها است. اين مدل‌ها در زمينه رويكردهاي مختلف تحليلي، اَشكال مختلفي به خود مي‌گيرند. براي مثال يك مدل در زمينه همبستگي عموماً روابط غير جهت داري را (دو طرفه)، بين دو متغير نشان مي‌دهد. در حالي كه رگرسيون چندگانه و تحليل واريانس، مدل‌هايي را با روابط جهت دار بين متغيرها نشان مي‌دهد Holey, 1995) ). اين مرحله يكي از مهم‌ترين مراحل موجود در مدل معادلات ساختاري است. زيرا هيچ گونه تحليلي صورت نمي‌گيرد، مگر اين كه محقق ابتدا مدل خود را بيان كند.
گام‌هاي موجود در اين مرحله به شرح زير است:
گام اول: ساخت يك مدل ساختاري فرضي: بيان يك مدل در واقع ترجمان يك تئوري به يك سري معادلات ساختاري (رياضي) است. بنابراين بهتر است، ابتدا نمودار مسير را ترسيم كنيم و متغيرهاي درون زا و برون زا و روابط علّي بين اين متغيرها را نشان دهيم.
گام دوم: انتخاب شاخص‌هاي مشاهده شده براي متغيرهاي مكنون: بعد از مشخص كردن متغيرهاي مكنون درون زا و برون زا، در اين گام لازم است، تا براي متغيرهاي مكنون (متغيرهاي مشاهده شده)، شاخص‌هاي مناسبي انتخاب و به آن‌ها وصل شود. بهتر است از چندين شاخص به جاي يك شاخص براي اندازه گيري متغير مكنون استفاده شود، كه اين كار بر اساس تعريف مفهومي و تعريف عملياتي صورت مي‌گيرد (Holey, 1995 (
گام سوم: ارزيابي حالت تعيين مدل: قبل از مرحله تخمين و بعد از مرحله بيان حتماً مي‌بايستي حالت تعيين مدل مورد ارزيابي قرار گيرد تعيين يك مدل مستلزم مطالعه شرايطي براي به دست آوردن يك راه حل منحصر به فرد براي پارامترهاي بيان شده در يك مدل مي‌باشد (Holey, 1995).
مرحلة تخمين مدل: هنگامي كه يك مدل بيان شد و حالت تعيين آن مورد ارزيابي قرار گرفت؛ كار بعدي به دست آوردن تخمين‌هاي پارامترهاي آزاد از روي مجموعه‌اي از داده‌هاي مشاهده شده است. اين مرحله شامل يک سري فرآيندهاي تكراري است، كه در هر تكرار يك ماتريس كوواريانس ضمني ساخته مي‌شود، و با ماتريس كوواريانس داده‌هاي مشاهده شده مقايسه مي‌گردد. مقايسه اين دو ماتريس منجر به توليد يك ماتريس باقي‌مانده مي‌شود، و اين تكرارها تا جايي ادامه مي‌يابد، كه اين ماتريس باقي‌مانده به حداقل ممكن برسد (Holey, 1995).
گام‌هاي موجود در اين مرحله به شرح زير است:
گام اول: جمع آوري داده‌ها: در اين مرحله انتخاب اندازه نمونه مهم است. زيرا بسياري از روش‌هاي تخمين موجود در مدل معادلات ساختاري و شاخص‌هاي ارزيابي متناسب بودن مدل نسبت به اندازه نمونه حساس است. بنتلر55 پيشنهاد نموده كه همواره نسبت 10 به 1 بين اندازه نمونه و تعداد پارامترهاي آزاد كه مي‌بايستي تخمين زده شود وجود داشته باشد (شمس،1386)
گام دوم: ساخت ماتريس واريانس – كوواريانس متغيرهاي اندازه گيري شده: بعد از بيان مدل و جمع آوري داده‌ها، تخمين مدل با مجموعه‌اي از روابط شناخته شده بين متغيرهاي اندازه گيري شده شروع مي‌شود. اين روابط در ماتريسي به نام ماتريس واريانس -كوواريانس يا ماتريس همبستگي مرتب مي‌شود (شمس،1386).
گام سوم: ايجاد يك مجموعه‌اي از ماتريس‌ها براي برنامه ليزرل و اجراي آن: در يك تخمين هم زمان، به علت اين كه تخمين مدل ساختاري و مدل اندازه گيري به طور هم زمان صورت مي‌گيرد، ممكن است يك راه حل براي پارامترهاي مدل ساختاري و مدل اندازه گيري به هم وابسته شوند. بنابراين بهتر است، براي جلوگيري از ابهامات تفسيري متغيرهاي مكنون، ابتدا مدل اندازه گيري و سپس مدل ساختاري تخمين زده شود.
مرحله ارزيابي تناسب يا برازش: برازش يك مدل وقتي گفته مي‌شود، با يك سري داده‌هاي مشاهده شده تناسب دارد؛ كه ماتريس كوواريانس ضمني مدل با ماتريس كوواريانس داده‌هاي مشاهده شده، معادل شده باشد. بدين معني كه ماتريس نزديك صفر باشد Holey, 1995). )
تنها گام موجود در اين مرحله به اين شرح است: بررسي معيار كلي تناسب مدل و قابليت آزمون پذيري مدل و ارزيابي موضوع كه آيا اصلاحات مورد نياز است يا خير؟
هنگامي كه يك مدلي تخمين زده مي‌شود؛ برنامه نرم افزاري يك سري آمارهايي از قبيل : خطاي استاندارد، T – Value و غيره را دربارة ارزيابي تناسب مدل با
داده‌ها منتشر مي‌کند. اگر مدل قابل آزمون باشد ولي با داده‌ها به طور مناسب تناسب نداشته باشد، شاخصهاي اصلاحي كه يك وسيله معتبر براي ارزيابي تغييرات مورد نظر در بيان مدل هستند، به كار گرفته مي‌شوند، تا مدل متناسب با داده‌ها شوند. مهمترين شاخص تناسب مدل، آزمون 2? است، ولي به خاطر اين كه آزمون 2? تحت شرايط خاصي عمل مي‌کند و هميشه اين شرايط محقق نمي‌شود، لذا يكسري شاخص‌هاي ثانويه‌اي نيز ارايه مي‌گردد. مهم‌ترين اين شاخص‌ها عبارتند از: GFI، AGFI، RMSR
حالتهاي بهينه براي اين آزمون‌ها به شرح زير است:
1- آزمون 2? هر چه كمتر باشد بهتر است، زيرا اين آزمون اختلاف بين داده و مدل را نشان مي‌دهد.
2- آزمون GFI و AGFI از 80 درصد بايستي بيشتر باشد.
3- آزمون RMSR هر چه كمتر باشد بهتر است، زيرا اين آزمون يك معيار براي ميانگين اختلاف بين داده‌هاي مشاهده شده و داده‌هاي مدل است.
مرحله اصلاح مدل: يكي از مهم‌ترين جنبه‌هاي بحث برانگيز مدل معادلات ساختاري اصلاح مدل است. اصلاح مدل مستلزم تطبيق كردن يك مدل بيان شده و تخمين زده شده است، كه اين كار از طريق آزاد كردن پارامترهايي كه قبلاً ثابت بوده‌اند، و يا ثابت كردن پارامترهايي كه قبل از آن آزاد بوده‌اند، صورت مي‌گيرد. اين مرحله را مي‌توان با مقايسه‌هاي تبعي يا Post Hoc در ANOVA قياس كرد (Holey, 1995).
مهم‌ترين گام موجود در اين مرحله به اين شرح است: اگر اصلاحاتي مورد نياز باشد، مشخصات مدل (پارامترها) را ارزيابي كنيد؛ و مشخصات جديدي را وارد كنيد. اصلاحات اين مرحله شامل شناسايي محدوديت‌ها و اضافه كردن پارامترهاي اضافي است.
مرحله تفسير مدل: اگر آزمون‌هاي تناسب نشان دهند، كه مدل به طور كافي متناسب با داده‌ها مي‌باشد، در اين مرحله ما بر روي عوامل مشخص شده (پارامترهاي مدل)، مدل متناسب شده تمركز مي نماييم. در اين مرحله، معناداري پارامترهاي مدل مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد. آزمون‌ها و مقايسه تخمين پارامترها و همچنين نمايش آن‌ها مستلزم تخمين‌هاي استاندارد شده‌اي است. به همين دليل در اين مرحله تخمين‌هاي غير استاندارد را كه عمدتاً به مقياس خود وابسته هستند، را به تخمين‌هاي استاندارد شده‌اي كه وابسته به مقياس خود نيستند؛ تبديل مي‌کنيم، و اين كار تا حدودي برازش و پارامترهاي مدل را تحت تأثير قرار مي‌دهد (Holey, 1995).تنها گام اين مرحله ارزيابي مدل و ضرايب پارامترهاي مدل با آزمون فرض مي‌باشد (شمس،1386).
ابلاغ يا نوشتن گزارش تحقيقاتي: در اين مرحله نتايج مدل معادلات ساختاري به شكل نمودار مسير ارائه مي‌گردد. نمودار مسير، يك نمايش گرافيكي از مدل معادلات ساختاري است. سه جزء اصلي اين نمودار شامل مستطيلها، بيضي‌ها و پيکان‌ها هستند (Holey, 1995).
گام نهايي در هر تحقيق، گزارش نتايج تحقيق به روشي است؛ كه ساير محققين بتوانند از منطق رويهها و تجزيه و تحليلهاي تحقيق و تفسيرهاي آن استفاده كنند.
آزمون‌هاي برازندگي مدل کلي
برازندگي، مناسب بودن و کفايت داده‌ها براي مدل مورد بررسي است. به اين معني که اگر شاخص‌هاي برازندگي نشان دهنده برازنده بودن مدل باشند، داده‌ها براي تجزيه و تحليل و نتيجه‌گيري روابط موجود در مدل مناسب و کافي بوده‌اند (غفاري آشتياني،1387). در دهه گذشته براي مدل‌هاي معادلات ساختاري آزمون‌هاي برازندگي متعددي ارائه شده است. با آن که


دیدگاهتان را بنویسید