سلامتی

التهاب کیسه صفرا یا کله سیستیت | بیماری

: مجموعه: بیماریا و راه درمان

: التهاب کیسه صفرا یا کله سیستیت

خانوما بیشتر از آقایون دچار سنگ کیسه صفرا می شن 

 

کله سیستیت (cholecystitis) عبارت از التهاب کیسه صفرا است. کیسه صفرا یه عضو کوچیک گلابی شکله و در سمت راست شکم و درست زیرکبد جای داره. درون کیسه صفرا، مایعی گوارشی به نام صفرا هست که در مواقع ضرورت به درون روده کوچیک می ریزه.

 

 

دلیل و علل کله سیستیت

التهاب کیسه صفرا ممکنه به علل زیر باشه:

سنگ کیسه صفرا. اکثریت موارد کله سیستیت، نتیجه وجود سنگ کیسه صفرا هستش که مجرای سیستیک cystic duct، یعنی لوله خروجی صفرا از کیسه صفرا رو بسته کرده و دلیل انباشته شدن صفرا و درآخر التهاب کیسه صفرا شده.

 

◊ تومور. وجود تومور از زهکشی صفرا به بیرون از کیسه به صورتی مناسب جلوگیری کرده و درآخر به بروز کله سیستیت میرسه.

 

◊ انسداد مجرای صفرا. پیچ خوردن یا ایجاد جوشگاه درمجرای صفرا دلیل بلوکاژ یا انسداد می شه و به کله سیستیت می رسه.

 

کله سیستیت عبارت از التهاب کیسه صفرا هستش

 

عوامل زیر دلیل افزایش احتمال بروز التهاب کیسه صفرا می شن:

♦ سنگ کیسه صفرا. خیلی از موارد التهاب کیسه صفرا به دلیل سنگ کیسه صفرا هستش. درصورتی که سنگ وجود داشته باشه، احتمال التهاب زیاده.

 

♦  جنس مونث. خانوما بیشتر ازآقایان دچار سنگ کیسه صفرا می شن و همین دلیل احتمال التهاب کیسه صفرا درخانما رو زیادتر می کنه.

 

♦ سن بالا. با افزایش سن، احتمال بروز سنگ کیسه صفرا و هم التهاب اون زیاد می شه.
التهاب کیسه صفرا به بروز تعدادی از مشکلات جدی می رسه ازجمله:

 

♦ بزرگ شدن کیسه صفرا. درصورتی که به دلیل جمع شدن صفرا، کیسه صفرا ملتهب شه، ممکنه تحت فشار قرارگرفته و بیش ازحد طبیعی خود ورم کنه و این حالت دلیل بروز درد و افزایش احتمال بروز پارگی (پرفوراسیون perforation) در کیسه صفرا و هم عفونت و مرگ بافت می شه.

 

♦ عفونت درون کیسه صفرا. درصورت تجمع صفرا درون کیسه صفرا و ایجاد کله سیستیت، ممکنه صفرا عفونی شه.

 

♦ مرگ بافت کیسه صفرا. کله سیستیت درمان نشده ممکنه دلیل مرگ (گانگرن) بافت کیسه صفرا شه که این حالت به نوبه خود دلیل پارگی کیسه صفرا شده یا دلیل ترکیدن کیسه صفرا می شه.

 

♦ پارگی (پرفوراسیون) کیسه صفرا. ممکنه به دلیل بزرگ شدن یا آلودگی کیسه صفرا در نتیجه کله سیستیت باشه.

خیلی از موارد التهاب کیسه صفرا به دلیل سنگ کیسه صفرا هستش

 

شکلای جور واجور کله سیستیت

* التهاب زیاد

کوله سیستیت زیاد بیشتر به شکل حمله ای و قولنجی شروع و کم کم شدید شدن می شه. حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بیماران التهاب کیسه صفرا حملات قبلی رو که خود به خود بهبود پیدا کرده ذکر می کنن. ممکنه درد التهاب کیسه صفرا به ناحیه بین دو کتف منتشر شه یا به شونِه کتف راست انتشار پیدا کنه.

درد التهاب کیسه صفرا ممکنه با تکون خوردن یا تنفس عمیق شدید شدن شه. بی اشتهایی، و بیشترً تهوع هست. استفراغ تقریباً شایعه و ممکنه موجب تخلیه مایعات بدن شه.

معمولاً یرقان در اوایل کوله سیستیت زیاد با احتمال خیلی کم ایجاد می شه. تب ناچیز بیشتر در التهاب کیسه صفرا هست ولی لرز شایع نیس. در ۲۵ تا ۵۰ درصد بیماران التهاب کیسه صفرا، کیسه صفرا لمس می شه. در ۵ تا ۱۰ درصد بیماران گرفتار به التهاب کیسه صفرا و کوله سیستیت زیاد، در جراحی، سنگ بسته کننده مجرای صفراوی موجود نیس.

 

این نوع کوله سیستیتا مخصوصا در مورد ضربه های جدی یا سوختگیا، طولانی شدن مدت وضع حمل و پس از اعمال جراحی ارتوپدی یا بقیه جراحیای بزرگ غیر صفراوی درست می شن.

 

* التهاب طولانی

التهاب طولانی کیسه صفرا تقریباً همیشه همراه با سنگ کیسه صفرا ایجاد می شه. در بیشتر از ۲۵ درصد بیماران گرفتار به التهاب کیسه صفرا و کوله سیتستیت طولانی، باکتری در صفرا پیدا میشه. ممکنه التهاب کیسه صفرا یا کوله سیستیت طولانی، چند سال بدون علامت باشه، به سمت مریضی علامتدار کیسه صفرا یا کوله سیستیت زیاد پیشرفت کنه و یا با مشکلات خودنمایی یابد.

 

کوله سیستیت یا التهاب کیسه صفرا، بیشتر در اثر وجود سنگای صفراوی ایجاد می شه و تغلیظ صفرا، متوقف شدن جریان صفرا و عفونت ثانویه به وجود اومده به وسیله میکروبای روده (مخصوصا اشریشیاکُلی و گونه های باکترویید) رو به دنبال داره.

  

درد التهاب کیسه صفرا ممکنه با تکون خوردن یا تنفس عمیق شدید شدن شه

 

علائم کله سیستیت

نشونه های التهاب کیسه صفرا عبارتنداز:

• درد شدید و ثابت در پاره بالایی و راست شکم

• دردی که ازشکم به شونِه راست یا پشت انتشار پیدا میکنه.

• حساسیت روی شکم در زمان لمس اون

عرق کردن

• تهوع

• استفراغ

• تب

• لرز

نفخ شکم

شناسها و نشونه های التهاب کیسه صفرا معمولاً بعد از خوردن غذا و مخصوصا غذای حجیم و پرچرب بروز می کنه. کله سیستیت وقتی بروز می کنه که کیسه صفرا ملتهب شه.

 

مشکلات کله سیستیت

کله سیستیت می تونه به چندین آسیب جدی منجر شه، از جمله:

¤ عفونت درون کیسه صفرا. اگه زرداب در کیسه صفرا انباشته شه شاید دچار عفونت شه.

¤ مرگ بافت کیسه صفرا. کله سیستیت درمان نشده باعث مرگ بافت در کیسه صفرا می شه که به نوبه خود منتهی به پارگی یا حتی ترکیدگی در کیسه صفرا می شه.

 

¤ کیسه صفرای پاره. پارگی در کیسه صفرا ممکنه به وجود اومده به وسیله بزرگ تر شدن کیسه صفرا یا عفونت باشه.

 

اگه دکتر فکر کنه که به کله سیستیت گرفتار شدین، شاید به متخصص سیستم گوارش برگشت داده شید. 

 

نشونه های التهاب کیسه صفرا معمولاً بعد از خوردن غذا مخصوصا غذای حجیم و پرچرب بروز می کنه

تشخیص کله سیستیت

آزمایشا و روشای مورد استفاده واسه تشخیص کله سیستیت عبارتند از:

 

ο آزمایش خون. دکتر به دنبال نشونه هایی از عفونت و یا مشکلات کیسه صفرا شاید آزمایش خون تجویز کنه.

 

ο تصویربرداری. سونوگرافی از شکم یا توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن) واسه نمایش تصاویری از کیسه صفرا و شناسایی نشونه ای احتمالی از کله سیستیت کاربرد داره.

 

ο اسکن. اسکنی که جنبش صفرا در بدن رو نشون میده. اسکن از اسید کبدی ایمینودیاستیک یا تصویربرداری هیدا نمایانگر آهنگ تولید و جریان صفرا از کبد به روده کوچیک هستش. اسکن هیدا شامل تزریق ماده رادیواکتیو به بدنه که به سلولای زرداب ساز پیوند می خوره تا هنگام جابه جایی همراه با صفرا هر گونه انسداد رو رو کنه.

 

روش درمانی واسه کله سیستیت معمولا شامل بستری در بیمارستان واسه ایجاد ثبات در التهاب کیسه صفرا و جراحی احتمالی می شه.

 

سوراخ شدن کیسه صفرا از مشکلات نادر ولی خطرناک التهاب کیسه صفرا حاده

 

درمان کله سیستیت

درمان قطعی التهاب کیسه صفرا در بیشتر مراکز درمانی، برداشتن کیسه صفرا به وسیله عمل جراحی (کوله سیستکتومی) است که میشه اونو به صورت جراحی باز یا از راه لاپاروسکوپی انجام داد. ولی معمولاً قبل از اون باید وضعیت مریضی رو در بیمارستان اثبات کرد که این کار با محدود کردن خوردن غذا، قرار دادن لوله در داخل معده و کشیدن محتویات اون و اصلاح مشکلات الکترولیتی انجام می شه.

 

در صورت وجود التهاب شدید، شوک یا خطرناک بودن بی هوشی عمومی واسه مریض، با به کار گیری رادیولوژی، لوله (کاتتر) مخصوص تخلیه از راه پوست به داخل کیسه صفرا فرستاده می شه و مریض تا زمان برطرف شدن التهاب زیاد تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار میگیره.

 

پس از تخلیه ترشحات و برطرف شدن التهاب، کوله سیستکتومی انجام می شه. سوراخ شدن کیسه صفرا از مشکلات نادر ولی خطرناک التهاب کیسه صفرا حاده که می تونه موجب مرگ مریض شه و باید به سرعت به وسیله دکتر متخصص گوارش تحت درمان قرار گیرد.

 

اضافه وزن باعث افزایش خطر دچار شدن به سنگ کیسه صفرا می شه

 

پیشگیری کله سیستیت

– به آرومی وزن کم کنین. کاهش وزن سریع می تونه خطر دچار شدن به سنگ صفرا رو زیاد کنه. اگه به کاهش وزن نیاز دارین، واسه ۰٫۵ تا ۱ کیلوگرم در هفته برنامه ریزی کنین.

 

– وزن تون رو در حدی سالم نگه دارین. اضافه وزن باعث افزایش خطر دچار شدن به سنگ کیسه صفرا می شه. واسه رسیدن به وزنی سالم، مصرف کالری رو کاهش و فعالیت بدنی رو زیاد کنین. وزن تون رو با ادامه برنامه غذایی و تمرین ورزشی مناسب در حد سالم نگه دارین.

 

رژیم غذایی سالم انتخاب کنین. رژیم غذایی با درصد بالای چربی و فیبر کم، خطر سنگ صفرا رو زیاد می کنه. رژیم غذایی مورد انتخاب شما باید پر از میوه ها، سبزیجات و غلات سبوس دار باشه.

 

pezeshkyemrooz.com

کتاب راهنمای پزشکی خونواده



.

منبع :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *