دسته‌بندی نشده

راهنمای پایان نامه درباره : ارتباط ERP و سیستم های اطلاعاتی

۲-۳- تاریخچه سیستم برنامه ریزی منابع سازمان

سیر تکاملی سیستمERP  از یک سو متاثر از تکامل سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای رایانه ای و از سوی دیگر متاثر از تحولات صورت گرفته در زمینه مدیریت سازمان­ها و محیط رقابتی حاکم برآنهاست.ERP  به منظور غلبه بر مشکلات سیستم­های عملیاتی موجود در سازمان­ها که از اوایل دهه ۱۹۶۰ میلادی توسعه پیدا نموده بودند بوجود آمد. در ادامه به روند توسعه و تکامل ERP  می‌پردازیم:

۲-۳-۱- دوره اول: قبل از سال ۱۹۶۰ میلادی

دراین مدت نرم‌افزارهایی به نام پردازشگر لیست مواد[۱] توسعه یافته بودند که هدف عمده آن­ها استخراج مواد لازم برای تولید تعدادی محصول بود. روش کار در این برنامه ها بدین صورت بود که مقدار مورد نیاز محصول به همراه اجزا و قطعات مورد نیاز برای تولید آن محصول به سیستم وارد می شد و سیستم می­توانست بر اساس آن، همه مواد مورد نیاز برای تولید آن مقدار محصول را محاسبه و ارائه کند. براساس این نتایج، کارکنان تدارکات قادر بودند برای خرید و تدارک مواد مورد نیاز، برنامه­ریزی لازم را بعمل آورند. این نرم‌افزارها توجه چندانی به حجم تولید[۲] نداشته و زمان تحویل این اقلام را مدنظر قرار نمی‌دادند. همچنین بر موجودی خطوط مختلف تولید و انبارها نظارتی نداشته و به همین جهت با استفاده از آنها حجم موجودی درجریان افزایش پیدا می‌نمود. از سوی دیگر زمان تاخیر در سفارش و تهیه مواد در محاسبات مدنظر قرار نمی­گرفت. بنابراین سعی در تولید نرم­افزارهایی برای کنترل موجودی انبار گسترش یافت و توجه مدیران به سوی سیستم­های برنامه­ریزی نیازمندی­های مواد[۳] سوق یافت.

۲-۳-۲-دوره دوم: بین سالهای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی

در اوایل این دهه تمرکز نرم‌افزاری بیشتر بر روی سیستم­های­ کنترل موجودی[۴] بود. در این سیستم که شکل پیشرفته BOMPs بود، با در دست داشتن اطلاعات لازم در مورد میزان تقاضا برای محصولات و همچنین ساختار محصولات مورد نیاز می­توان به­راحتی مقدار مورد تقاضا برای هر محصول و اجزای آن را محاسبه کرد و این کار باعث کاهش خطای موجود در زمان پیش­بینی می­گردد. در این روش، مشکلات موجود در نرم­افزارهای پردازشگر لیست مواد نیز حل شده بود. به عبارت دیگر این سیستم، میزان موجودی در گردش و زمان تهیه مواد را نیز در نظر می­گرفت و براین اساس برنامه زمان­بندی شده، برای خرید و تولید مواد ارائه می داد.

پایان نامه های متن کامل درباره تصیم گیری چند معیاره فازی

در این مدت همچنان بیشتر از مفاهیم سنتی کنترل موجودی برای توسعه نرم‌افزارهای مرتبط استفاده می‌شد. اما در اواخر این دهه مفهوم MRP معرفی و نرم‌افزارMRPI  توسط شرکتIBM  توسعه پیدا کرد. این سیستم­ها، اطلاعات بازاریابی موجود در برنامه کلان تولید[۵] را با اطلاعات مربوط به سطوح جاری موجودی­ها و سفارشات تولید، خرید، اطلاعات فنی درباره ساختار محصول و فرآیندهای تولید آن محصول ترکیب می­کردند. نتایج بدست آمده به این صورت بود که از هر قطعه، ماده اولیه و محصول چه میزان خریداری، تولید و یا مونتاژ شود و چه زمانی سفارش خرید یا تولید صادر شود.

مهم­ترین مشکل این نرم‌افزار و نرم‌افزارهای مشابه، اجرای آن بر روی رایانه های بزرگ[۶] گران­قیمت مستقر در مراکز دانشگاهی و نظامی بود و همین امر فاصله زمانی بین دو برنامه‌ریزی را افزایش می‌داد. این سیستم بصورت برگشتی، زمان تحویل اقلام موردنیاز برای ساخت یک محصول خاص را از زمان تحویل به مشتری تا زمان مونتاژ شدن روی خطوط مونتاژ، برنامه‌ریزی می‌کرد. سازمانها در اجرای MRPI مشکلات زیادی داشتند، این مشکلات بیشتر مشکلات سیستمی و ناشی از کاربران بود. از طرف دیگر، این سیستم ارتباط بین تولید و استراتژی­های رقابتی سازمان را چندان مدنظر قرار نمی‌داد و ظرفیت­های تولیدی سازمان چندان در این سیستم لحاظ نمی­گردید.

۲-۳-۳-دوره سوم: بین سالهای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی

در این دوره تمرکز برMRPI  با توجه به برنامه کلان تولید و توسعه برنامه ریزی نیازمندی­های مواد-حلقه بسته[۷] بود. در این سیستم­ها امکان بروز نارسایی در زنجیره تولید به حداقل رسید، اما همچنان این سیستم­ها فقط برنامه‌ریزی تولید را انجام داده و حمایت چندانی از سایر منابع تولید نداشتند.

۲-۳-۴-دوره چهارم: بین سالهای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ میلادی

گسترش MRPI به کف کارگاه و توسعه MRPII که برنامه‌ریزی بخش زیادی از منابع تولیدی را انجام می‌داد. در این سیستم علاوه بر اطلاعات نیازمندی­های مواد، برای سایر منابع از جمله ماشین­آلات و تجهیزات، کارکنان، ابزار برنامه ریزی انجام می­شد. همچنین برنامه ریزی نیازمندی­های ظرفیت[۸] نیز به این سیستم اضافه شده بود.بدین ترتیب بهره وری منابع و کارایی سازمان به شکل چشمگیری افزایش یافت. در اوایل همین دهه سیستم­های برنامه­ریزی منابع توزیع[۹] که مستقل از MRPII عمل می‌کردند وارد این سیستم شده و عملاً مشکل عدم ارتباط این دو سیستم با یکدیگر مرتفع گردید و بصورت یکپارچه ای با عملیات تولید مرتبط گردید.

۲-۳-۵-دوره پنجم: بین سالهای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی و پس از آن

گسترشMRPII  به سایر حوزه‌ها و اضافه نمودن سیستمهای پشتیبان تصمیم به MRPII توسعه‌یافته[۱۰] که در کلیه عرصه‌های تولیدی، خدماتی، تجاری و توزیع کارایی داشت. مشکل عمده سیستم­های MRPII و توسعه یافته‌های آن این بود که تنها سیستم تولیدی ساخت برای انبار[۱۱] را پشتیبانی می‌نمود و سایر سیستم­های تولیدی را چندان تحت پوشش قرار نمی‌داد، با ظهور ERP در حوزه تولید، کلیه سیستم­های تولیدی تحت پوشش قرار گرفتند. بخش­ها، فرآیندها و وظایف مختلفی از جمله کنترل کیفیت، نگهداری و تعمیرات، امور حسابداری و مالی به سیستم­های تولیدی متصل شده و ERP به عنوان حد فاصل سیستم­های مدیریت زنجیره تامین[۱۲] و مدیریت ارتباط با مشتری[۱۳] مطرح گردید. این سیستم بیش از آنکه عنوان جدیدی برای MRPII باشد، به عنوان سطح بعدی در سطوح تکاملی سیستم­های رایانه ای طراحی شده برای پشتیبانی از عملیات سازمان مطرح است.

در سال ۱۹۹۵، پدیده اینترنت[۱۴] واردERP  شد و در سال­های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۰، تبادل داده الکترونیک[۱۵] و ERP با یکدیگر پیوند خوردند. در سال ۲۰۰۰ اینترنت به عنوان جزیی تفکیک ناپذیر از ERP محسوب و سیستم­های ERP تحت وب[۱۶] توسعه یافتند که فناوری چند لایه‌ای در معماری سیستم اطلاعاتی را پشتیبانی می‌کنند. در سال­های اخیر با افزودن امکانات مدیریت زنجیره تامین، مدیریت ارتباط با مشتری، مدیریت فرآیند[۱۷]، هوش تجاری[۱۸] و تجارت الکترونیک[۱۹] به ERP مفهوم کاملتری ابداع نموده­اند و برخی آن را ERPII اطلاق می­نمایند ‏[۴].

۲-۴- ارتباط ERP  و سیستم های اطلاعاتی

سیستم اطلاعاتی مجموعه­ای از افراد، گزارش­های داده ها و فعالیتهاست که داده ها و اطلاعات سازمان را پردازش می­کند و شامل فرآیندهای دستی و ماشینی می­شود. سیستم­های اطلاعاتی مبتنی بر رایانه در شاخه مطالعات فناوری اطلاعات[۲۰] قرار می­گیرد. فناوری اطلاعات به معنای مطالعه، طراحی، توسعه، اجرا، پشتیبانی و مدیریت سیستم­های اطلاعاتی مبتنی بر رایانه، بویژه کاربردهای نرم افزاری و سخت افزار رایانه می باشد. در نتیجه می­توانERP  را واژه­ای در فناوری اطلاعات دانست که مربوط به سیستم­های سخت افزاری و نرم افزاری می­شود و به کلیه بخش­های سازمان خدمات می­دهد. چنانچه بخواهیم سطوح مختلف اطلاعاتی و سیستم­های مرتبط با هر سطح و کارکرد هر یک را بررسی کنیم، مطابق با شکل ۲-۲ می باشد ‏[۲۷]:

[۱]  Bill Of Material Processors (BOMPs)

[۲]   Lot Sizing

[۳]  Material Requirements Planning (MRP)

[۴]  Inventory Control Packages

[۵]  Master Production Schedule (MPS)

[۶]  MainFrame

[۷]  Closed Loop MRP

[۸]  Capacity Requirements Planning (CRP)

[۹]  Distribution Resource Planning (DRP)

[۱۰]  Extended MRPII

[۱۱]  Make To Stock (MTS)

[۱۲]  Supply Change Management (SCM)

[۱۳]  Customer Relationship Management (CRM)

[۱۴]  Internet
آدرس سایت برای متن کامل پایان نامه ها
[۱۵]  Electronic Data Interchange (EDI)

[۱۶]  Web Base

[۱۷]  Workflow

[۱۸]  Business Intelligence

[۱۹]  E-Commerce

[۲۰]  Information Technology (IT)

شکل 2- 2 انواع سیستم ها و سطوح مختلف اطلاعاتی ‏[27]

۲-۴-۱- سطح عملیاتی[۱]: اطلاعات اولیه برای انجام امور روزمره و عادی از قبیل فروش، دریافت­های نقدی، حقوق، دستمزد و جریان مواد می باشد. هدف از این سطح پاسخ به سوالات روزمره و معمول است.

۲-۴-۱-۱- سیستم­های پردازش تراکنش[۲]: نقش اساسی در تولید گزارشات ساده از وضعیت ورودی-پردازش-خروجی[۳] سازمان دارد. عملیاتی نظیر محاسبه، خلاصه­سازی، مرتب­سازی، طبقه­بندی و ذخیره سازی داده­های سازمانی از جمله خواص این سیستم­ها است. سیستم­های انبار، کنترل موجودی، نگهداری و تعمیرات از این دسته می باشند.

۲-۴-۲- سطح دانش[۴]: به عنوان سیستم­های اتوماسیون اداری و دفتری که به گسترش اطلاعات و دانش جدید در سازمان­ها کمک می کنند.

۲-۴-۲-۱- سیستم­های مدیریت دانش[۵] و اتوماسیون اداری[۶]: مانند سیستم­های پست الکترونیک و ویدئو کنفرانس.

۲-۴-۳- سطح مدیریت[۷]:  این سیستم­ها به منظور کنترل و نمایش وضعیت امور و تصمیم­گیری پاسخ به این سوال به کار می روند که “آیا همه چیز بر وفق مراد است یا خیر؟”. گزارش های دوره ای، همچنین جایگاه سیستم­های پشتیبان تصمیم از این سطح به بالا می باشد. سیستم­های “چه می شود اگر[۸]” در این دسته جای دارند.

۲-۴-۳-۱- سیستم­های اطلاعات مدیریت[۹]: سیستم گزارش­گیری مدیریتی است که مدیران را در گزارش­گیری وضعیت ورودی-پردازش– خروجی به نحوی مطلوب­تر یاری می دهد.

۲-۴-۳-۲- سیستم­های پشتیبان تصمیم[۱۰]: سازمان را در استفاده از منابع داده­ای سازمانی به روش­های مختلف و حل یک مشکل نیمه ساخت یافته با فراهم­سازی اطلاعات یا ارائه پیشنهاد یاری می کند.

۲-۴-۴- سطح استراتژیک[۱۱]: این سیستم­ها در بلندمدت کارایی دارند و شامل تحلیل داخلی و محیطی می­شوند. مشتمل بر تطابق محیط خارجی با درون سازمان می­شوند. تفاوت عمده سطح استراتژیک با سطوح دیگر سازمان، برونگرایی و درونگرایی است.

۲-۴-۴-۱-سیستم­های اطلاعات اجرایی[۱۲] : این سیستم­ها به صورت ترکیبی از سیستم های اطلاعات مدیریت و سیستم های پشتیبان تصمیم هستند و علاوه بر محیط داخلی سازمان، پارامترها و اطلاعات محیط خارج از سازمان را نیز در می گیرند و به تصمیم­گیری در سطوح بالای سازمانی کمک می­کنند.

از نظر عملیاتی، سازمان به ۵ حوزه عملیاتی: بازاریابی و فروش، تولید، مالی، حسابداری و منابع انسانی تقسیم می­شود و در هر حوزه سیستم­های اطلاعاتی در سطوح مختلف دارای کارکردهای مختلفی طبق آنچه ذکر گردید می باشند.

آنچه مهم است این است که سیستم­های ERP به طور کامل سطوح عملیاتی، مدیریت و استراتژیک سیستمی سازمان را پوشش می­دهند به طوری که هسته مرکزی پوشش دهنده سطوح سیستم­های پردازش تراکنش و اطلاعات مدیریت هستند و ابزار­های تحلیل و تجزیه تجاری پوشش دهنده سطوح سیستم­های پشتیبان تصمیم و اطلاعات اجرایی در سازمان می باشند.

[۱]  Operational-Level

[۲]  Transaction Processing Systems (TPS)

[۳]  Input- Process- Output

[۴]  Knowledge-Level

[۵]  Knowledge Work Systems (KWS)

[۶]  Office Systems

[۷]  Management-Level

[۸]  What if

[۹]  Management Information Systems (MIS)

[۱۰]  Decision-Support Systems (DSS)

[۱۱]  Strategic-Level

[۱۲]  Executive Information Systems (EIS)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *